Portret rodzinny Jana III,  Henri Gascar, 2 poł. XVII w. ,  Kraków, Państwowe Zbiory Sztuki na Wawelu
Główna Konkurs Moda i obyczaje Ubiory polskie Ubiory obce Tkaniny Słownik Bibliografia Inne
Ubiory polskie
Galeria portretów
Ubiory męskie
O formie i kroju polskich ubiorów
Żupan
Delia
Ferezja
Bekiesza
Kontusz
Czechman
Kiereja
Pasy w męskim ubiorze polskim w XVII wieku
Biżuteria i ozdoby ubioru polskiego w XVII wieku
Znalezione pod podszewką
Tajniki malowanej rekonstrukcji
Kopia kaftana Jana III
Ferezja
Ewa Orlińska-Mianowska
Obok delii w XVII-wiecznych spisach pojawiają się, zawierające zbliżone cechy kroju, inne ubiory wierzchnie o tej samej funkcji, takie jak na przykład ferezja. Szyto ją z wysokiej jakości sukna, tzw. falendyszu, i na początku XVII wieku traktowano jako bardziej reprezentacyjny ubiór niż delia. W ciągu XVII wieku wymieniła się rola delii i ferezji, a pod koniec XVII wieku oba te ubiory zostały wyparte przez kontusze.
Ferezje miały niezbyt wysokie stawiane kołnierze, a rękawy szerokie. Jednak kołnierz nie był w tych ubiorach elementem, który je wyróżniał, tak jak było to w delii. Dziewiętnastowieczna kostiumologia wyróżniała trzy typy tego ubioru.
Ferezja – peleryna podobna do delii, jednak ze zdecydowanie mniejszym kołnierzem, ferezja – płaszcz z dłuższymi nakładanymi rękawami bez kołnierza i ferezja – z rękawami do łokci.
Jeśli traktować jako przykłady ferezji dwa zachowane przykłady: podszewkę z ferezji Gabriela Amora Tarnowskiego i ferezję pochodząca z grobu Krzysztofa Zygmunta Paca z kościoła Nawiedzenia Najświętszej Panny Marii w Pożajściu na Litwie, to można na ich podstawie wyróżnić kilka charakterystycznych cech kroju tego ubioru.
Pierwszy ma długość 140 cm i tej samej długości rozpiętość rękawów o prostym kroju, niezwężających się na końcu. Wykrój drugiego ubioru jest podobny. Plecy uszyte są z całego brytu, poła prawa zachodzi na lewą, po bokach od wysokości pach ku dołowi poszerzają go kliny. Rękawy pod pachami także poszerzone są przez kliny. Zachowało się też szmuklerskie zapięci do wysokości piersi. Uszyty jest z jedwabnego śliwkowego aksamitu.
Ferezje zapinane były na pętlice i podszywane futrem lub jedwabną podszewką.
W błękitną długą ferezję podbitą gronostajami i żółty adamaszkowy żupan, ubrany jest Maksymilian Franciszek Ossoliński na portrecie z synami i książę Jeremi Wiśniowiecki;
Ferezję z krótkimi rękawami noszą na portretach Krzysztof Wesołowski, Gabriel Amor Tarnowski i Dymitr Korybut Wiśniowiecki.
Ferezje płaszcze, nieco mniej obszerne niż delie i z mniejszym kołnierzem, noszą Franciszek Sebastian i Jerzy Dominik Lubomirscy oraz Aleksander Michał Lubomirski i Stefan Pac . Ferezjami nazywa się także bogato podszywane futrem peleryny na wizerunkach Sobieskiego, ukazujących króla jedynie w popiersiu.
ZACHOWANE FEREZJE
Fragment zachowanej podszewki z ubioru Gabriela Amora Tarnowskiego (zm. 1628), Zbiory Zamku Królewskiego na Wawelu.
Jedwabna tkanina podszewki jest prawdopodobnie pochodzenia włoskiego, na co wskazuje charakterystyczny dla tamtejszych XVII-wiecznych wyrobów wzór z motywem rzutów umieszczonych pośród falistych obwodzących je linii, tzw. motyw a onde . Odnosząc się do formy kroju zachowanej podszewki, ubiór Tarnowskiego przypominał uchodzący za ferezję, zachowany w zbiorach litewskich strój Krzysztofa Zygmunta Paca. Obydwa stroje charakteryzuje poszerzony od wysokości piersi krój i dosyć krótkie, ale obszerne rękawy.
Ferezja z grobu Krzysztofa Zygmunta Paca z kościoła Nawiedzenia Najświętszej Panny Marii w Pożajściu na Litwie.
Długość ubioru taka sam jak rozpiętość rękawów. Plecy uszyte są z całego brytu, poła prawa zachodzi na lewą, ubiór poszerzony jest lekko po bokach, od wysokości pach ku dołowi, przez kliny. Rękawy ma proste, także poszerzone przez kliny, wszyte pod pachami. Uszyta z ciemnowiśniowego aksamitu. Poła prawa zachodzi na lewą. Rękawy krojone prosto, wszyte są z uzupełniającymi klinami. Tył skrojony z jednego prostego brytu. Kołnierz niewysoki stójkowy. Zapięcie na szmuklerskie guziki od szyi do wysokości piersi.
FEREZJE ‒ IKONOGRAFIA
© Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie 2015. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Deklaracja dostępności Wilanów dla Młodych Talentów

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie zobowiązuje się zapewnić dostępność swojej strony internetowej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych. Oświadczenie w sprawie dostępności ma zastosowanie do strony internetowej Wilanów dla Młodych Talentów.

  • Data publikacji strony internetowej:
  • Data ostatniej istotnej aktualizacji:

Status pod względem zgodności z ustawą

Strona internetowa jest niezgodna z ustawą o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych z powodu niezgodności lub wyłączeń wymienionych poniżej.

Treści niedostępne

  • Brak opisów alternatywnych do treści nietekstowych (np. zdjęć i ilustracji). Brakujące opisy są systematycznie uzupełniane. (1.1.1, A)
  • Treści na stronie nie mają jasnej struktury (nieprawidłowe użycie znaczników semantycznych) (1.3.1, A)
  • Strona jest oparta na tabeli i przez to nie jest zrozumiała dla osób z niepełnosprawnością wzroku (1.3.2, A)
  • Miejscami nie jest zapewniony wystarczający kontrast minimalny. (1.4.3, AA)
  • Przy powiększeniu do 200% tekst źle się wyświetla i w ogóle nie ma możliwości odczytania tekstu po prawej stronie (1.4.4, AA)
  • Jednoznakowych skrótów klawiszowych nie można wyłączyć ani przemapować. (2.1.4, A)
  • Brak możliwości pominięcia pewnych bloków strony. Nie działają skróty klawiaturowe. (2.4.1, A)
  • Tytuł jest identyczny na podstronach i na stronie głównej. (2.4.2, A)
  • Nie wszystkie elementy aktywne są opisane albo nie zawsze opis jest jednoznaczny. (2.4.4, A)
  • Stronę w danym serwisie można zlokalizować tylko za pomocą jednego sposobu. (2.4.5, AA)
  • Brak nagłówków (2.4.6, AA)
  • Brak znacznika lang="pl" (3.1.1, A; 3.1.2, AA)
  • Brak identyfikatorów bądź unikalnych identyfikatorów. (4.1.1, A)

Przygotowanie deklaracji w sprawie dostępności

  • Deklarację sporządzono dnia:
  • Deklarację została ostatnio poddana przeglądowi i aktualizacji dnia:

Deklarację sporządzono na podstawie oceny podmiotu zewnętrznego przeprowadzonej przez Spółdzielnia Socjalna FADO.

Informacje zwrotne i dane kontaktowe

  • Za rozpatrywanie uwag i wniosków odpowiada: Maria Zielińska.
  • E-mail: mzielinska@muzeum-wilanow.pl
  • Telefon: 785905734

Każdy ma prawo:

  • zgłosić uwagi dotyczące dostępności cyfrowej strony lub jej elementu,
  • zgłosić żądanie zapewnienia dostępności cyfrowej strony lub jej elementu,
  • wnioskować o udostępnienie niedostępnej informacji w innej alternatywnej formie.

Żądanie musi zawierać:

  • dane kontaktowe osoby zgłaszającej,
  • wskazanie strony lub elementu strony, której dotyczy żądanie,
  • wskazanie dogodnej formy udostępnienia informacji, jeśli żądanie dotyczy udostępnienia w formie alternatywnej informacji niedostępnej.

Rozpatrzenie zgłoszenia powinno nastąpić niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 7 dni. Jeśli w tym terminie zapewnienie dostępności albo zapewnienie dostępu w alternatywnej formie nie jest możliwe, powinno nastąpić najdalej w ciągu 2 miesięcy od daty zgłoszenia. Jeżeli zapewnienie dostępności cyfrowej nie będzie możliwe, podmiot publiczny może zaproponować alternatywny sposób dostępu do informacji. W przypadku, gdy podmiot publiczny odmówi realizacji żądania zapewnienia dostępności lub alternatywnego sposobu dostępu do informacji, wnoszący żądanie może tą samą drogą złożyć skargę w sprawie zapewnienia dostępności cyfrowej strony internetowej, aplikacji mobilnej lub elementu strony internetowej.

Skargi i odwołania

Po wyczerpaniu wskazanej procedury skargę można złożyć również do Rzecznika Praw Obywatelskich.

Dostępność architektoniczna

  • Parking i najbliższy przystanek znajdują się w odległości ok. 300 m od pałacu.
    Z pobliskich przystanków autobusowych oraz parkingu do pałacu prowadzi kilka dróg. Bezpośrednio do muzeum dochodzi się po nierównej nawierzchni, która częściowo składa się z kamieni polnych (tzw. kocie łby), częściowo jest to nawierzchnia HanseGrand. 
  • Ze strony muzeum można pobrać plan pałacu i ogrodów z zaznaczonymi trudnościami oraz udogodnieniami architektonicznymi. Na planie zaznaczone są najwygodniejsze trasy dojścia do pałacu z najbliższych przystanków autobusowych oraz z parkingu.
  • Najdogodniejszym przejściem są pasy z sygnalizacją świetlną znajdujące się przy barze McDonald. Przechodzimy na drugą stronę ulicy, dochodzimy do ogrodzenia, po czym kierujemy się w prawo i cały czas idziemy prosto chodnikiem. Po drodze po lewej stronie mijamy szereg budynków oraz kościół, za którym zaczyna się teren muzeum.
  • Opis dojścia z pętli autobusowej do kasy a następnie do pałacu dostępny jest również w formacie tekstowym oraz jako opis słowny w formacie mp3.
  • Kasa muzeum znajduje się w budynku przy ul. St. Kostki Potockiego. Do środka wchodzi się po schodach. Dla osób z trudnościami w poruszaniu się przed kasą umieszczony jest słupek ze specjalnym przyciskiem. Po naciśnięciu przycisku pracownik kasy zgłosi się do Państwa.
  • Wejście do pałacu dostępne dla osób z niepełnosprawnością ruchową znajduje się w prawym skrzydle pałacu (od Sieni Zielonej).
  • Dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich dostępne są parter pałacu oraz park. Muzeum dysponuje rampami rozkładanymi ułatwiającymi wjazd i wyjazd z pałacu oraz poruszanie się po parterze pałacowym. WAŻNE! Ze względu na historyczny charakter miejsca jeszcze nie wszystkie progi zostały usunięte, a długość ramp, jakie możemy zastosować w obecnych warunkach, pozwala na osiągnięcie kąta nachylenia przy wjeździe i wyjeździe wynoszącego 24%. Dlatego osoby poruszające się na wózkach inwalidzkich proszone są o przyjście do muzeum wraz z osobą towarzyszącą.
  • Uwaga! Ze względu na przejściowe trudności techniczne osoby poruszające się na wózkach elektrycznych czasowo nie mają możliwości wjazdu do pałacu. Niedogodności zostaną jak najszybciej usunięte.
  • Pierwsze piętro pałacu i Sala Uczt oraz poziom -1 nie są dostępne dla osób z niepełnosprawnością ruchową, w szczególności poruszających się na wózkach.
  • W każdym pomieszczeniu w pałacu znajduje się krzesło, z którego może skorzystać osoba potrzebująca odpoczynku.
  • W Galerii Północnej, Galerii Południowej oraz w Salonie Malinowym przygotowane zostały dodatkowe miejsca do siedzenia.
  • Toaleta dostosowana do potrzeb osób poruszających się na wózkach inwalidzkich znajduje się w Ogrodzie Różanym.
  • Do budynku i wszystkich jego pomieszczeń można wejść z psem asystującym i psem przewodnikiem.
stat