Portret rodzinny Jana III,  Henri Gascar, 2 poł. XVII w. ,  Kraków, Państwowe Zbiory Sztuki na Wawelu
Główna Konkurs Moda i obyczaje Ubiory polskie Ubiory obce Tkaniny Słownik Bibliografia Inne
Ubiory obce
Galeria portretów
Ubiory kobiece
Ubiory męskie
Ubiory kobiece w siedemnastowiecznej Europie
Zarys mody francuskiej
Początek wieku ‒ ostatnie lata panowania hiszpańskiej mody
Lata 1620‒1635: Nowa swobodna sylwetka
Lata 1635‒1655: Czas eleganckiego umiaru
Lata 1660‒1685: Splendor dworskiej mody
1685‒1700: Teatr dworskiej mody
Moda hiszpańska
Moda holenderska
Moda w pozostałych krajach zachodniej Europy
Koszule i "chusty białe" - czyli o bieliźnie w XVII wieku
Kształty i sznurówki - dzieje gorsetu w XVII wieku
Ubiór męski w siedemnastowiecznej Europie
Początek wieku- ostatnie lata panowania hiszpańskiej mody
Lata 1620-1645 - nowa swobodna sylwetka
Lata 1650-1675 - czas dworskich ekstrawagancji
Lata 1675-1700 - czas dworskiego munduru
Moda holenderska
Wpływy mody francuskiej i holenderskiej w zachodniej Europie
Ubiory do polowań i jazdy konnej w XVII wieku
Ubiory tureckie w XVII wieku
Zarys mody francuskiej
Opisując modę francuską warto cofnąć się do samych początków wieku XVII, aby uwidocznić różnicę pomiędzy modą dawną, reprezentującą estetykę manieryzmu, a modą nową. Aby zaś zrozumieć charakter zmian, jakim podlegał francuski strój męski przez cały XVII wiek, należy poznać poszczególne etapy jego ewolucji. Prześledźmy, jak kształtował się ubiór męski począwszy od sztywnego hiszpańskiego wamsa do szustokora, noszonego we Francji w czasach przypadających na panowanie w Polsce Jana III Sobieskiego.
Oczywiście podział mody na etapy musi być z konieczności uproszczeniem, gdyż zazwyczaj zmiany dokonywały się raczej stopniowo, a poszczególne elementy stroju zanikały nie od razu, z dnia na dzień, lecz po prostu występowały coraz rzadziej, podczas gdy zastępowały je nowe fasony.
Na początku XVII wieku męski ubiór francuski pozostawał wciąż pod wpływem mody hiszpańskiej - zasadnicze cechy mody poprzedniego wieku pozostawały niemal bez zmian. Dominowała sztywna sylwetka, geometryczna precyzja kroju, ciemne barwy. Chociaż nie zmieniły się podstawowe elementy stroju męskiego, to już pod koniec XVI wieku dały się zauważyć postępujące wolno zmiany w ich kroju- widoczne stało się dążenie do uzyskania większego komfortu. Strój męski powoli zatracał nienaturalną sztywność.
Elegancki mężczyzna nosił sztywny jak gorset wams, we Francji nazywany pourpoint, krezę, bufiaste spodnie z pończochami oraz płaszcz. Pourpoint był to lekko podwatowany kaftan, wykonany z sukna, atłasu lub aksamitu. Zdobiono go nacięciami, haftem albo pasmanterią. Początkowo był on specjalnie usztywniany. Na przełomie XVI i XVII wieku nastąpiła zmiana w jego kroju - zaczęto nosić kaftany zapinane na przodzie, straciły one dawną nienaturalną linię. Aby ułatwić poruszanie się, podwyższono linię talii i zrezygnowano z noszenia wamsa podwójnego. Pourpoint na początku XVII wieku miał poduszki w kształcie wałeczków lub skrzydełek przy ramionach oraz zaokrągloną lub lekko spiczastą baskinę na biodrach. Również spodnie stały się wygodniejsze - nadal noszono krótkie bufiaste spodnie, gęsto nacinane lub składające się z pasów tkaniny, ale zrezygnowano z ich wypychania, stały się luźniejsze, układały się swobodnie. Porzucono twardo nakrochmaloną płócienną krezę na rzecz krezy „à la confusion”- miękkiej, swobodnie opadającej, sprawiającej wrażenie oklapnięcia. Coraz częściej pojawiał się także płócienny prosty kołnierz.
alt-IMG
Widać wyraźne zapowiedzi przemian, zbliżającą się zmianę mentalności, moda zaczęła dążyć do większej swobody. Po 1635 roku „hiszpański fason” zaczął we Francji całkowicie zanikać.
© Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie 2015. Wszelkie prawa zastrzeżone.
stat